Praktijkvoorbeelden

Goed om te lezen en te weten. Op deze pagina vindt u voorbeelden uit de dagelijkse praktijk. Deze voorbeelden kunnen u helpen om meer inzicht te krijgen in uw eigen situatie.

Terugbetalen studiekosten

U heeft als werknemer een studieovereenkomst met uw werkgever ondertekend. In deze overeenkomst staat dat u de studiekosten (€ 12.000) moet terugbetalen als u ontslag neemt. U bent nu bezig met een andere baan. Kunt u als werknemer onder deze studieovereenkomst uitkomen?

Antwoord

Wettelijk gezien is er niets geregeld over het terugbetalen van studiekosten. De Hoge Raad (het hoogste rechtscollege in ons land) heeft in een uitspraak uit 1983 wel een aantal richtlijnen gegeven. Hieronder vindt u ze op een rij:

Studieovereenkomst moet duidelijk zijn
De overeenkomst moet op papier staan en helder geformuleerd zijn. Alleen dan is het voor u als werknemer duidelijk wat de terugbetalingsverplichting inhoudt.

‘Glijdende schaal’ in studieovereenkomst
In de overeenkomst moet staan hoe lang de werkgever wil ‘profiteren’ van de kennis en vaardigheden die u heeft opgedaan. De werkgever beschrijft in een zogenoemde ‘glijdende schaal’ hoe de terugbetalingsverplichting in gelijke mate en gedurende een vastgestelde periode afneemt. 

Een voorbeeld. U betaalt 100% terug als u in het eerste jaar na afronding van uw studie opzegt. U betaalt 75% terug als u in het tweede jaar na afronding van uw studie opzegt. Vervolgens 50%  in het derde jaar en 25% in het vierde jaar. Zegt u direct na het volgen van de cursus uw baan op? Dan moet u het gehele bedrag van uw studiekosten terugbetalen. Zegt u vier jaar later op? Dan hoeft u niets meer terug te betalen. Uw werkgever heeft voldoende profijt gehad van de investering in u.

Welke periode is redelijk? Dat hangt af van de aard van de opleiding en de kosten daarvan. Een periode van drie à vijf jaar is redelijk. Uiteraard met een glijdende schaal.

Redelijkheid en billijkheid
Een beroep van de werkgever op een studiekostenbeding kan in strijd zijn met de redelijkheid en ‘billijkheid’ (eerlijkheid, gerechtigheid). Stel: u bent als werknemer verplicht om voor de uitoefening van uw functie een opleiding te volgen. U heeft een tijdelijk contract en uw werkgever besluit uw arbeidsovereenkomst niet te verlengen. In die omstandigheden kan het in strijd zijn met de redelijkheid en billijkheid als uw werkgever u houdt aan de terugbetalingsregeling.

Het hangt af van de omstandigheden en de juiste formulering van de studiekostenovereenkomst. Als de studiekostenovereenkomst geen ‘glijdende schaal’ bevat, kunt u als werknemer aangeven dat voor u geen terugbetalingsplicht geldt. Er bestaat dan een goede kans dat de rechter dit standpunt zal volgen.

Stel dat uw functie komt te vervallen en dat u daardoor gedwongen bent een andere baan te zoeken. De kans is dan groot dat een beroep van de werkgever op het studiekostenbeding in strijd is met de redelijkheid en billijkheid. De werkgever kan alleen de werkelijk gemaakte studiekosten op u verhalen.

Terug naar praktijkvoorbeelden Werk & InkomenTerug naar alle praktijkvoorbeelden
^ Naar boven